11. grudnia w siedzibie organizacji
wietnamskich studentów „Uniwersum” w Paryżu odbyło się spotkanie
dawnych i obecnych działaczy, którzy zjechali się z całego świata na
konferencję, poświęconą kwestii przestrzegania w Wietnamie praw człowieka,
która odbyła się następnego dnia w kościele pod wezwaniem św. Hipolita.
Zebrani, reprezentujący zarówno pokolenie założycieli Stowarzyszenia sprzed
40 lat, jak wszystkie następujące po nim, wyrażali pogląd, że Wietnam jest
już w przededniu obalenia władzy komunistycznej, czego dowodzi, paradoksalnie,
znaczne zaostrzenie kursu wobec demokratycznej opozycji. Dało się jednak zauważyć
obawę co do przyszłych losów Wietnamu, a także rozgoryczenie postawą państw
demokratycznych, które, po zakończeniu zimnej wojny, straciły wrażliwość
na praktykę gwałcenia praw ludzkich przez władze komunistyczne i zastąpiły
ją znaczną otwartością na stosunki handlowe, w tym, co przerażające, także
na handel bronią!
Ważnym punktem spotkania była relacja Ton Van Anh i Roberta
Krzysztonia na temat działania środowiska demokratycznej emigracji
wietnamskiej w Polsce. Wokół tego tematu, a także polskich doświadczeń
wychodzenia z komunizmu rozgorzała wielogodzinna dyskusja.
Następnego dnia, 12 grudnia, we wspomnianym kościele św. Hipolita, odbyła się
konferencja praw człowieka w Wietnamie, zorganizowana przez
Stowarzyszenie Współpracy Francusko – Wietnamskiej.
Konferencję uświetnił recytacją wierszy opozycyjnych poetów wietnamskich w
przekładzie na francuski Stanislas
de la Tousche, znany współczesny aktor francuski. Wystąpili m.in. Nguyen
Thanh Giang, dysydent, mieszkający w kraju, z którym udało się
przeprowadzić dwuminutową rozmowę telefoniczną, przerwaną komunikatem
„połączenie nie może być zrealizowane”, Vu Thu Hien,
znany pisarz emigracyjny, Tran Thanh Hiep, przywódca, działającego we
Francji wietnamskiego Komitetu Praw Człowieka, Nguyen Ngoc Duc,
sekretarz Powstańczej Partii na rzecz Reformy Wietnamu oraz Ton Van Anh
i Robert Krzysztoń z Polski. Tematyka polskiego ośrodka wietnamskiej
emigracji i polskich doświadczeń i tu stała się wiodącą.
Konferencja, zorganizowana z okazji Dnia Praw Człowieka, była okazją do podsumowania trzydziestolecia panowania komunistów na terenie całego Wietnamu. Konkluzje były smutne, mimo upływu czasu i krachu systemu komunistycznego w skali globalnej, sytuacja w Wietnamie nie tylko nie uległa poprawie, ale przeciwnie, od kilku lat widoczny jest wyraźny regres, wyraźne zbrutalizowanie działań, wymierzonych przeciwko opozycji demokratycznej i kościołom różnych wyznań.