Krzysztof de Junien-Sarnecki
13 lutego 1951 - 4 listopada 2026 r.
Z wielkim bólem chcę poinformować, że w wieku 75 lat zmarł w Paryżu Krzysztof de Junien-Sarnecki (Christophe Jussac), wraz ze zmarłą 30 grudnia ub.r. żoną – Bożeną Magott, przedstawiciel „Tygodnika Wojennego”, „PWA” i 2 Programu Radia „Solidarność” we Francji, współzałożyciel w grudniu 1981, w kilka dni po ogłoszeniu w Polsce stanu wojennego, Radia Solidarité. Współpracownik małopolskiej „Solidarności” i Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Działacz francuskich chrześcijańskich związków zawodowych (CFTS) oraz Światowej Konfederacji Pracy, jedna z tych osób, dzięki którym sprawa „Solidarności” żyła we Francji przez całe lata osiemdziesiąte
Żegnaj Przyjacielu!
Jan Strękowski, redakcja i współpracownicy „Tygodnika Wojennego”.
Niech wspomnienie Krzysztofa zastąpi tekst pożegnania, jakie wygłosił 19 stycznia br. na pogrzebie swojej żony Bożeny Magott na Starych Powązkach w Warszawie, które znajduje się w przygotowywanej do druku „Bibule” (w tej chwili w łamaniu).
Kochana Bożeno!
Poznaliśmy się na dworcu Warszawa Główna 14 lipca 1969 roku.
Ja wracałem z przyjęcia w ambasadzie Francji, a Ty jako studentka trzeciego roku archeologii Uniwersytetu Warszawskiego jechałaś do Opola na miesiąc wykopalisk. W drodze do Opola całą noc spędziliśmy na tak zwanych nocnych Polaków rozmowach.
Ale nasza wspólna droga zaczęła się naprawdę po Twoim przyjeździe do Paryża, na moje zaproszenie, w sierpniu 1976 roku. Przez wyjazdem do Paryża byłaś wyjątkowym dziennikarzem. Dałaś się poznać jako autorka cenionych przez czytelników tekstów z cyklu „4 mile od Pałacu Kultury”. Dałaś się poznać przez doskonałe pióro, ale też dzięki wielkiej wrażliwości społecznej.
Mimo że byłaś świetną dziennikarką, Twoim pierwszym zawodem była archeologia. Po przyjeździe do Paryża zdecydowałaś się na ukończenie archeologii, zapisując się na studia doktoranckie na Sorbonie. Pomimo trudności językowych zakończyłaś je dyplomem DEA (rodzaj doktoratu - js.) z archeologii powszechnej. Dostałaś propozycję wyjazdu na wykopaliska w Jukatanie. Ze względów administracyjnych – paszport Polskiej Republiki Ludowej na to nie pozwalał - nie mogłaś pojechać do Meksyku.
Ja w tym czasie kończyłem studia w Instytucie Nauk Politycznych – sekcja polityczna, ekonomiczna i społeczna na ulicy St Guillaume w Paryżu. Była to uczelnia renomowana.
Dziś jest zdominowana przez lewackie bojówki i zapomniała o swojej dawnej świetności. Na tej samej St Guillaume – po drugiej stronie ulicy znajdował się Instytut Studiów o Ameryce Łacińskiej. Bardzo mnie w tym momencie interesowało to, co się tam działo. Rewolty drobnych rolników w Brazylii, wojskowe pucze w Argentynie i Chile, postawa Don Harder Camary, biskupa Manaos, zamieszki w Ameryce Centralnej itd.
Ty z kolei, zawiedziona z powodu niemożliwości wyjazdu na Jukatan, bardzo chętnie zgodziłaś się, aby w tym Instytucie rozpocząć studia. Zrobiłaś tam doktorat na temat reform agrarnych w latach trzydziestych XX w., a ja na temat politycznych funkcji Kościoła w Ameryce Centralnej w latach sześćdziesiątych, głownie teologii wyzwolenia.
Następnie przyszły lata osiemdziesiąte i te miesiące, które nazwano później Karnawałem SOLIDARNOŚCI.
Wydarzenia w Gdańsku, które w pewnym stopniu można było przewidzieć po pierwszej wizycie Jana Pawła II w Polsce, były bardzo oczekiwanym politycznym przełomem w Polsce.
Wierzyliśmy w ten przełom i nasze zaangażowanie było pełne.
Wierzyliśmy, że otwiera się nowa era dla Polski. Polski wyzwolonej spod sowieckiego jarzma, Polski dbającej o wszystkich obywateli, Polski gwarantującej realne prawa wszystkich obywateli, Polski wolnej i demokratycznej. Niestety trwało to kilka miesięcy i te nadzieje zostały zdławione 13 grudnia 1981 roku.
Ty nigdy się na to zgodziłaś. Dałaś temu dowód. Bez wahania związałaś się z prasą podziemną: z „Tygodnikiem Wojennym”, Wydawnictwem Most, później „PWA” i 2 Programem Radia Solidarność. Współpracowałaś z „Kulturą” Jerzego Giedroycia, z centrami związanymi z „Kontaktem” Mirka Chojeckiego, nawiązałaś ścisłą współpracę z Ireną Lasotą. Poza tym pisywałaś do „Powściągliwości i Pracy”, a także do emigracyjnych gazet, takich jak nowojorski „Dziennik”, czy też kanadyjski „Związkowiec”.
W tym momencie – 3 dni po 13 grudnia 1981 roku, wraz z grupą kolegów z Instytutu Nauk Politycznych (Science PO) założyłem paryskie Radio Solidarność, promujące solidarnościową transformację Polski.
Ale znowu byliśmy razem.
Nie zwracając uwagi na niebezpieczną ciążę z bliźniakami pisałaś do moich programów i nie tylko, scenariusze audycji ze szpitalnego łóżka.
Następnie zostałem wybrany sekretarzem konfederalnym centrali Chrześcijańskich Związków Zawodowych CFTC, odpowiedzialnym za sprawy międzynarodowe. Z tej racji byłem przedstawicielem CFTC w CMT - Międzynarodowej Konfederacji Pracy, w EKZZ – Europejskich Związkach Zawodowych, w MOP - Międzynarodowej Organizacji Pracy.
Organizowałem szczyty CFTC z zaprzyjaźnionymi związkami afrykańskimi ODESTA, czy z regionalną organizacją latynoamerykańskiego CLAT.
Bożena natomiast zorganizowała szkolenia dla związkowców z małopolskiej „Solidarności” w Pirenejach. Wszystko to w ramach porozumienia miedzy CFTC a małopolską „Solidarnością”, podpisanym w Tatrach przez jej sekretarza generalnego Guy Drillaud.
W ramach tego porozumienia współpracowałaś z panem Tadeuszem Syryjczykiem, współzałożycielem NSZZ „SOLIDARNOŚĆ” w Krakowie, prowadziłaś wiele transportów humanitarnych do Mistrzejowic w Nowej Hucie. Były w tym, zależnie od lat, środki trudno dostępne dla dzieci, materiały konieczne dla podziemnej prasy, niezbędne lekarstwa itd.
Zostałaś później rzecznikiem prasowym CFTC. Kilka razy jako przedstawiciel tej organizacji spotykałaś się w Gdańsku z Lechem Wałęsą, czy też reprezentowałaś CFTC na pogrzebie błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki. Po roku 1989 byłaś paryskim korespondentem „Tygodnika Solidarność”, do którego też pisywałem.
Powiem może jeszcze dwa słowa na temat Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Zaraz po ogłoszeniu stanu wojennego założyłaś Zagraniczne Koło SDP w Paryżu. Przewodniczył Kołu Maciej Morawski, ty byłaś jego sekretarzem generalnym, a ja jego skarbnikiem. SDP w Polsce zostało zdelegalizowane przez władze PRL. Delegalizacja ta nie mogła jednak objąć Koła Zagranicznego SDP. W ten sposób SDP działało nadal oficjalnie na arenie międzynarodowej, zachowując swoją ciągłość. Dzięki staraniom Koła Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich zostało nawet przyjęte do Europejskiej Federacji Dziennikarzy (FIJ).
W ten właśnie sposób nasze drogi często były wspólne. Teraz pozostaje pustka, brak mi naszej wspólnej działalności, ale Jestem przekonany, że spotkamy się na nowo w Domu Ojca.